Co roku dwie instytucje – Europejskie Centrum Architektury, Sztuki, Projektowania i Studiów Miejskich oraz amerykańskie muzeum architektury i designu Chicago Athenaeum – nagradzają czterdziestu zdolnych architektów, architektów krajobrazu, urbanistów i projektantów przemysłowych, którzy nie ukończyli 40. roku życia.

Alicja Kubicka znalazła się w gronie docenionych za lata 2025-26 – obok laureatów pochodzących między innymi z Belgii, Francji, Grecji, Portugalii, Islandii czy Turcji. Międzynarodowe jury oceniało ich dorobek na podstawie projektów załączonych do nadesłanych aplikacji. I na tej podstawie wybrało najciekawsze i najlepiej zapowiadające się talenty przed „czterdziestką”.

Kubicka ukończyła architekturę w 2017 roku w Polsce i w Hiszpanii, gdzie wyjechała w ramach programu Erasmus. Najwięcej nauczyła się, jak mówi, w biurze wybitnego architekta Kengo Kumy w Paryżu. – Razem z Borją trafiliśmy w ten sposób do świata architektury najwyższej klasy. Dzięki temu dzisiaj czujemy się jak ryba w wodzie w dużych międzynarodowych projektach – zapewnia.

Trzy lata temu razem z partnerem założyła własną pracownię, która ma siedzibę i w Warszawie, i w Paryżu. Pawilon polski na Expo był ich pierwszym budynkiem publicznym. – Bez doświadczenia w pracowni Kengo Kumy nasz pawilon wyglądałby zupełnie inaczej. Wykorzystaliśmy całą wiedzę, którą tam zdobyliśmy, a także wyczucie estetyki japońskiej, bo Kuma często odwołuje się do tradycji, chętnie sięga też po tradycyjne techniki i potrafi się nimi bawić. W jego pracowni duży nacisk kładzie się też na wykorzystanie drewna. To materiał, z którym pracowaliśmy praktycznie w każdym projekcie i z pewnością będziemy do niego wracać w przyszłości – mówiła w ub.r. „Rzeczpospolitej”.

Jurorzy Europe 40 Under 40 docenili ją także za projekt wystawy stałej w ratuszu w Poznaniu, którego jest współautorką oraz projekt budynku Centrum Technologii Medycznych Health Tech Synergy Hub Politechniki Wrocławskiej.

– Nie będę ukrywał jest to dla mnie bardzo ważny i bardzo osobisty moment. Jeszcze kilka lat temu nie przyszłoby mi do głowy, że projekty bibliotek, przestrzeni publicznych i miejsc budowanych wokół często niewielkich, lokalnych społeczności mogą zaprowadzić mnie do tego miejsca. Tym bardziej cieszę się, że to wyróżnienie trafia właśnie do architekta, który od początku wierzył, że biblioteka może być czymś znacznie więcej niż tylko „magazynem na książki” – tak GRZEGORZ KŁODA, architekt, projektant wnętrz oraz założyciel pracowni GK-Atelier z Wrocławia, zareagował na wyróżnienie na liście Europe 40 Under 40.

Doceniono go bowiem za m.n. Metrotekę, bibliotekę na stacji Kondratowicza w warszawskim metrze. To siłą rzeczy pierwsza taka biblioteka w Polsce. Zajmuje 150 m², a powierzchnię podzielono na strefę dla dzieci i dla dorosłych. Jej wyjątkowy wygląd tworzą oryginalne meble parametryczne: o płynnych kształtach i falujących formach. Takie są regały z kilkunastoma tysiącami książek oraz siedziska umieszczone w centralnej części. Biel mebli przełamuje zieleń – sztuczny bluszcz, którym opleciono kolumny „wyrastające” z siedzeń, ale też naturalne rośliny, w tym zielona ściana z prawdziwymi ziołami. Na poziomie minus jeden mogą przeżyć dzięki hydroponice, czyli technologii bezglebowej uprawy pod sztucznym oświetleniem.

Architekt Inspiracje dla oryginalnych kształtów znalazł w dynamice metra, pędzie powietrza, jaki generuje pociąg. – Powstało miejsce, w którym możemy się przesiąść z codzienności do wyobraźni, do którego jedynym biletem jest ciekawość – mówi.

Kłoda, który pracownię założył w 2016 roku, jest prekursorem projektowania parametrycznego w Polsce, wykorzystującym zaawansowane metody obliczeniowe do tworzenia innowacyjnych przestrzeni. Tworzy architekturę, wnętrza, meble i oświetlenie. Jest zdecydowanym orędownikiem bibliotek i kultury czytelniczej jako kluczowych elementów współczesnego społeczeństwa, dlatego jako konsultant współpracuje z bibliotekami narodowymi w całej Europie i poza nią – również w Azji.

Wśród wschodzących gwiazd na europejskiej scenie architektonicznej znalazło się jeszcze czterech innych Polaków: KAMIL CIERPIOŁ (pracownia Grupa Verso z Częstochowy), PAWEŁ KOBIERZEWSKI (TKHolding z Rudy Śląskiej), PRZEMYSŁAW SOKOŁOWSKI (PSBA z Kielc) oraz MAKSYMILIAN SAWICKI (Office Inainn).

Ten ostatni, chociaż zdobył wykształcenie w Polsce i tu prowadzi swoją pracownię, to na liście Europe 40 under 40 znalazł się między innymi dzięki trzem realizacjom powstałym w Norwegii. Jury wyróżniło Modo Store w Ålesund, adaptację budynku gospodarczego na restaurację Nikkaskjøkken oraz dom wakacyjny w dolinie Valldal.

Dom na norweskim fiordzie Sawicki zaprojektował dla lokalnego przedsiębiorcy, który prowadzi pensjonat, ale działa też na rzecz zachowania naturalnego i kulturalnego dziedzictwa regionu. Dlatego poprosił Polaka, by budynek w możliwie jak najmniejszym stopniu ingerował w krajobraz i powstał z rodzimych, pochodzących z najbliższej okolicy materiałów. Na konstrukcji żelbetowej posadowili prefabrykowany szkielet z drewna, który pokryli sosnowymi deskami. To pierwszy budynek z płaskim dachem w regionie.

Zaś z Kobierzewskim wiąże się ciekawostka – właśnie dołączył do Andrzeja Truszczyńskiego z TKHolding, który kiedyś też został wybrany w tym samym konkursie. – To oznacza, że jesteśmy pierwszym biurem w Polsce, w którym dwóch wspólników otrzymało tę nagrodę osobno, za sześć różnych projektów – nie kryje dumy śląski architekt. I dodaje: – Polska architektura może być lokalna, technologiczna, odważna i zauważalna na świecie. I właśnie takie historie lubimy najbardziej.

Krajem, który może pochwalić się największą liczbą reprezentantów w tegorocznym zestawieniu Europe 40 Under 40, jest Francja – wyróżniono aż 15 projektantów znad Sekwany.

Polacy bywali już w minionych latach uwzględniani na tej prestiżowej liście: m.in. Robert Konieczny, Tomasz Konior czy Maciej Franta. ﹡