1.

Dlaczego to tak podniosłe wydarzenie? Żółw olbrzymi z Floreany przez blisko 200 lat uważany był za gatunek wymarły. Wyginął w wyniku nieustannej eksploatacji przez człowieka i wpływu gatunków inwazyjnych. Jak wyjaśnia dr Gibbs, sam Karol Darwin odnotował spadek liczebności podczas wizyty na wyspie w 1835 roku, będąc jednym z ostatnich świadków tego, jak linia gatunku zmierza ku zagładzie.

– W 2000 roku podczas wyprawy w ramach pięcioletniego projektu, którego celem było przeprowadzenie pierwszego badania populacji żółwi olbrzymich na wyspach archipelagu, na wulkanie Wolf na wyspie Isabela napotkaliśmy coś nieoczekiwanego: żółwie z pancerzem siodłowym. To było dziwne, ponieważ żółwie z Isabeli mają skorupy w kształcie kopuły. Zastanawialiśmy się więc, czy te żółwie pochodzą z innego miejsca. Zapisy historyczne sugerują, że żeglarze kiedyś przewozili żółwie między wyspami, zostawiając niektóre z nich. Byliśmy zszokowani, gdy późniejsze badania genetyczne potwierdziły to, na co ledwo pozwalaliśmy sobie liczyć. Te zwierzęta były hybrydami o znaczącym pochodzeniu z Floreany – wspomina dr Gibbs.

Linia mieszańców na wyspie Isabela do dziś stanowi zagadkę dla naukowców. Odkrycie jednak stało się początkiem programu hodowlanego w specjalnym ośrodku na wyspie Santa Cruz. Celem przyrodników nie było wskrzeszenie dawnego żółwia Floreany w jego pierwotnej postaci – byłoby to niemożliwe. Ich celem było raczej wyhodowanie żółwi zdolnych do ponownego pełnienia roli ekologicznej, jaką mieli ich przodkowie. To po prostu krzyżówka tych pochodzących z wymarłej linii oraz blisko spokrewnionej populacji. Są podobne pod względem budowy, zachowania i roli ekologicznej do pierwotnych żółwi, które kiedyś wędrowały po wyspie.

– Hodowaliśmy je pod fachową opieką przez 12-14 lat. Monitorowaliśmy ich wzrost. Przygotowaliśmy je na ten konkretny dzień. Wczoraj ta praca przeniosła się z teorii na glebę wulkaniczną. Ich wypuszczenie na wolność zostało starannie zaplanowane w porze deszczowej, kiedy roślinność jest najbujniejsza, a warunki środowiskowe najbardziej sprzyjające rozwojowi. Teraz są w domu – zauważa wiceprezes Galápagos Conservancy.

2.

Wybrano te o najsilniejszym materiale genetycznym. Mają od 40 do 80 proc. materiału genetycznego Chelonoidis niger – gatunku wymarłego w XIX wieku.

Dwieście lat temu Floreana była domem dla około 20 tysięcy żółwi słoniowych, które należą do największych żółwi lądowych (wiele osobników osiąga wagę ponad 200 kilogramów). Była też jedną z pierwszych zamieszkanych przez ludzi wysp Galapagos, dlatego wielorybnictwo, niszczycielskie pożary i nieustająca eksploatacja przez człowieka ostatecznie doprowadziły do ​​ich całkowitego wyginięcia na wyspie.

Z genetycznego punktu widzenia ponowne wprowadzenie na wyspę gatunku, który ma znaczący komponent genetyczny gatunku pierwotnego, jest niezwykle istotne. – To nie jest symboliczny akt. To ekologiczna odbudowa na szeroką skalę. Jako gatunek kluczowy, żółwie te będą rozsiewać nasiona, regenerować lasy i pomagać w przywracaniu procesów, które nie istniały od prawie dwóch stuleci – podkreśla dr James Gibbs. – Wraz z odradzaniem się roślinności poprawią się warunki dla rodzimych ptaków. Ptaki morskie z kolei będą transportować morskie składniki odżywcze na ląd, wzmacniając połączenie między ekosystemami lądowymi a morskimi.

Floreana, wyspa o powierzchni około 173 km², to masyw wulkaniczny i najdalej na południe wysunięty punkt archipelagu Galapagos. Położona na środku Oceanu Spokojnego – około 1000 kilometrów od wybrzeża kontynentalnego – pozostaje odległym i ważnym obszarem ekologicznym.

Żółwie ponownie wprowadzone na Floreanę będą dzielić swoje terytorium z różnorodną populacją ok. 200 mieszkańców wyspy: obok flamingów, legwanów, pingwinów, mew i jastrzębi. Muszą jednak również zmagać się z nierodzimymi gatunkami roślin, takimi jak jeżyny i gujawy, a także ze zwierzętami, takimi jak szczury, koty, świnie i osły. Te gatunki obce, wprowadzone na wyspę przez człowieka, są potencjalnym zagrożeniem dla nowych mieszkańców.

3.

Powrót żółwi to sztandarowa i pierwsza część z serii Projektu Odbudowy Ekologicznej Wyspy Floreana, wieloletniej inicjatywy mającej na celu przywrócenie integralności ekologicznej.

Każdy ze 158 żółwi jest teraz wyposażony w lekki nadajnik GPS, który pozwala zespołowi Galápagos Conservancy monitorować ruch, użytkowanie siedlisk i stan zdrowia w czasie rzeczywistym. Coroczny monitoring pomoże w dostosowaniu zarządzania, ponieważ kolejne żółwie wypuszczane na wolność – około 25 do 100 rocznie – będą odkrywać nowe siedliska i budować samowystarczalną populację w nadchodzących dekadach.

– Dla mnie, obserwowanie tych zwierząt z powrotem w ich ojczyźnie, powoli szukających smacznych roślin do jedzenia, zacienionych miejsc, w których można schronić się przed intensywnym słońcem, oraz zagłębień, gdzie podczas kolejnego deszczu mogłaby zebrać się woda i zapewnić im pożywienie, zamyka koło odkryć sprzed 2000 lat. Ta chwila pokazuje, że nawet po 180 latach odbudowa jest możliwa – podkreśla dr Gibbs.

Jak dodaje, ponowne odkrycie linii rodowej jest rzadkością, a odtworzenie jej na taką skalę jest jeszcze rzadsze. Tym to cenniejsze, że prace prowadzone na Floreanie stają się modelem dla odnowy zamieszkanych przez ludzi wysp na całym świecie. Większość z nich zmaga się z podobnymi problemami: gatunkami inwazyjnymi, degradacją siedlisk i trudnościami w pogodzeniu ochrony przyrody ze stylem życia człowieka.

Dr Gibbs: – Wczoraj, przez jedną krótką chwilę, było coś poza nauką i strategią. Nastąpił powrót gatunku do krainy, która go ukształtowała. Dla tych z nas, którzy 26 lat temu stali na tym wulkanicznym zboczu, jest to dobitne przypomnienie, że czasami to, co wydaje się utracone na zawsze, po prostu czeka na szansę, by powrócić. ﹡