– Słyszałem o tym – Demna skwitował za kulisami, przewracając oczami i uśmiechając się.

Czy wykorzystanie sztucznej inteligencji było kontrowersyjne? – Nie sądzę! Mamy rok 2026. Używam AI jako narzędzia – oświadczył.– Skoro mogę jej użyć do zrobienia czegoś, co daje mi szybki pomysł lub wizualizację, to dlaczego miałbym tego nie zrobić? To tak, jakby w 2008 roku sprzedawcy detaliczni odmawiali zakupów online, bo nie były wysokiej jakości. Uważam to za absurdalne.

1.

Nikt nie rozumie sztuki modowej prowokacji lepiej niż Demna, który przez ponad dekadę w paryskim domu mody Balenciaga przekształcił światowe rozumienie luksusu z konserwatywnej bańki fetyszyzującej mieszczańską jakość w znacznie bardziej bezpośredni język, który nadawał znanym i codziennym ubraniom (kombinezony ochroniarzy, spodnie dresowe, kurtki puchowe, T-shirty, trampki) nutę niesamowitości dla aspirujących fashionistów. Komentatorzy ze świata mody podchodzili sceptycznie, a nawet podejrzliwie do jego twórczości, oskarżając go o tworzenie tych ogromnych trampek i obwisłych sylwetek, by zrobić psikusa bogatym ludziom, którzy są na tyle zepsuci i snobistyczni, by je kupić.

Jeśli chodzi o to, czy ubrania Demny na wybiegu u Gucci były rzeczywiście pełne energii, namiętności, zabawy i seksapilu – cóż, miały więcej wspólnego z postrzeganiem tych uczuć przez sztuczną inteligencję niż przez człowieka. Projektant wspomniał nawet za kulisami, że ChatGPT przewidział, że będzie produkował obszerne kurtki typu bomber z monogramem GG – ewidentnie czuje się bardzo swobodnie z tą technologią.

2.

Ludzie oczekiwali czegoś epickiego. W ramach kolekcji teaserowej na ubiegłoroczny tydzień mody, Demna pokazał krótkometrażowy film w reżyserii Spike’a Jonze’a i Haliny Reijn, z Demi Moore i Edwardem Nortonem w rolach głównych, który sugerował coś dziwnego i wyrazistego – wizję współczesnego bogactwa, która miała w sobie nutę mroku, ale też mnóstwo wyrazistej, potężnej radości (w końcu posiadanie pieniędzy powinno być przyjemne, nawet jeśli miliarderzy nie sprawiają takiego wrażenia).

To, co pokazał w piątek w Mediolanie, zawiodło. A dodajmy, że był to jego pierwszy pokaz mody dla Gucci – wyróżnienie, które może wydawać się mało istotne dla postronnych obserwatorów, ale świadczy o większym stopniu powagi i przełamaniu tożsamości marki niż jakikolwiek inny projekt.

Ale zamiast surrealizmu współczesnego bogactwa czy sztucznej inteligencji (kilka palców tu, kilka rękawów za dużo tam), debiut Demny był zaskakująco pusty i nudny: chude kobiety i muskularni mężczyźni w obcisłych, niedopracowanych ubraniach. Modelki dumnie kroczyły, wypinając biodra, a brytyjski raper Fakemink zatrzymał się w połowie wybiegu, żeby odpowiedzieć na SMS-a (?!), ale pokaz był pozbawiony humoru.

Pustka naszego współczesnego świata – nijakość większości kultury popularnej; niewdzięczna pogoń za naśladowcami w sieci i statusem poza nią; ponura i beżowa estetyka naszych czasów; mgliście ukształtowana pustka odtwarzania dawnych epok, niczym dziewczyny z Y2K z torebkami na zgiętej w łokciu ręce – wszystko to było na widoku, niczym wycieczka po zaniedbanym ogrodzie ziemskich przykrości.

Niektóre stylizacje były tak banalne, jak tandetna szara sukienka na ramiączkach i białe szpilki z charakterystyczną dla Gucci sprzączką, albo para legginsów z przykurczonym T-shirtem, że wyglądały jak cynicznie komercyjne płótna stworzone wyłącznie po to, by sprzedać torebki.

3.

Oczywiście, to właśnie tak nosi się dziś luksusowe ubrania – wydaje się 100 dolarów na sukienkę z Zary i 5 tysięcy dolarów na torebkę Gucci. Odeszli znawcy, którzy sumiennie uczęszczali na pokazy haute couture niczym akademicy przygotowujący prace, a ich zadbane dłonie zręcznie odróżniały kaszmir jednej marki od drugiej (jeśli ktoś taki jeszcze istnieje, to jest to egzotyczny obiekt fascynacji, jak sugeruje zdjęcie Gucci AI). W ich miejsce są ludzie z Los Angeles, Paryża, Dubaju, Nowego Jorku i Szanghaju, którzy czują się sobą, bo kiedyś gdzieś wydali dużo pieniędzy.

Z tego powodu jest całkiem możliwe, że bogaci, lub raczej osoby chcące być bogatymi, spojrzą na wybieg Demny i poczują się zauważeni.

Kolekcja, którą kreator zaprezentował na dawnych terenach targowych w Mediolanie, miała pomóc marce rozwinąć się i otworzyć nowy rozdział. Monumentalne wnętrze nawiązywało do Galerii Uffizi i pamiętnej wizyty we Florencji, która utwierdziła Demnę w przekonaniu, że „ponad produktem Gucci to kultura, to sposób myślenia i sposób bycia”.

Mimo to, jeśli celem jest naprawdę zaistnienie na dużą skalę – a Gucci to marka z najwyższej półki, którą koncern Kering desperacko potrzebuje wskrzesić po latach gwałtownego spadku sprzedaży – Demna mógłby poprawić jakość. Tom Ford, który poprowadził Gucci przez legendarny okres od lat 90. do 2004 roku, z bezkompromisową postawą „seks-sprzedawcy”, wiedział, że aby tandeta naprawdę zadziałała, skórzane kurtki muszą być najwyższej próby, wręcz idealne, szwy precyzyjne, a tkaniny piękne.

Czy nowy dyrektor artystyczny Gucci zdoła przekonać nie tylko tych, którzy desperacko pragną wyglądać zwyczajnie i luksusowo, że taki tandetny wygląd musi kosztować krocie? ﹡